Hobby-kippen ruimen overschreidt ethische grens

door Joeri Oudshoorn, 11 mei 2003

Dat de mens dieren als economische producten kan zien, is van alle tijden. Helaas hebben zich de afgelopen tijd ontwikkelingen voorgedaan, waarin de economische waarde van een dier geoptimaliseerd wordt ten koste van het dier-eigene. De legbatterijkip, maar ook de industri‘le scharrelkip zijn daar voorbeelden van.

Tegelijkertijd heeft het dier zich ontwikkeld tot huisdier. Oorspronkelijk was het huisdier tegelijkertijd een dier met economische waarde. De geit was leuk, maar moest wel melk opleveren. De hond was leuk, maar moest vooral waken, en soms gegeten worden.

Inmiddels is er weinig overlap meer tussen het economische dier, en het huisdier. De een heeft een louter commerci‘le waarde, de ander vooral een emotionele. Het huisdier heeft als het ware een status naast de mens gekregen. Kosten nog moeite worden soms gespaard om een huisdier het in onze ogen beste leven te gunnen.

Maatschappelijke acceptatie van het dier als pure grondstof voor een product is er, gezien de politieke regelgeving, en het consumptiepatroon. Maar tegelijkertijd vinden heel veel mensen dat het eigenlijk niet zo zou moeten. De waarde van het dier is als het ware gedecentraliseerd. De legbatterijboer mag er een economische waarde in zien, de hobbyhouder mag het dier vertoetelen en emotioneel waarderen.

In een puur economische activiteit worden kippenboeren gedwongen hun kippen te laten ruimen. Ruimen is macroeconomisch gunstiger dan het laten overwaaien van de kippenpest. De geruimde kip heeft niets, zou inge‘nd kunnen worden, maar verliest door die inenting zijn economische waarde: hij wordt onverkoopbaar. De boer heeft emotioneel niets met een inge‘nte kip, de waarde van deze kip is dus in alle opzichten nul.

Maar nu de overheid ervoor kiest ook hobby-kippen te ruimen, wordt een ethische grens overschreden. De gedecentraliseerde waarde van het huisdier, die tot voorkort door ieder mens zowel economisch als emotioneel kon worden gedefini‘erd, wordt gecentraliseerd. De kip wordt macroeconomisch in alle opzichten als economisch goed beschouwd. Daarmee wordt de kip-als-huisdier-waarde uit de samenleving verbannen.

Is deze overschrijding op zichzelf al idioot, het afwegen van alternatieven maakt alles nog idioter.

Het ruimen van de hobby-kip is een druppel op de gloeiende plaat, gezien alle wilde vogels. De hobby-kip leeft op een vaste plek, en heeft weinig kans de vogelpest op te lopen of door te geven. De wilde vogels vliegt vrij rond, en kan van vogelpestgebied makkelijk in niet-vogelpestgebied komen. Het ruimen van wilde vogels zou dus in het kader van het stoppen van verspreiding van de vogelpest veel effectiever zijn. Hier ziet de overheid vanaf, ofwel vanwege de kosten (een wilde vogel ruimen is nogal kostbaar), ofwel vanwege te verwachten georganiseerd protest door natuurverenigingen. De hobby-kippenhouders zijn slecht georganiseerd, en kunnen daardoor gepasseerd worden.

De hobby-kip zou inge‘nt kunnen worden, zodat haar economische waarde verdwijnt, niet haar emotionele. Dat lijkt een goede oplossing, waarbij de hobby-kip natuurlijk niet meer verkocht mag worden en daardoor in het economisch verkeer terecht kan komen. Een registratie zou nodig zijn, en boetes op het overtreden van deze regel. Laatst hoorde ik dat de overheid deze maatregel niet uitvoert, omdat het risico dat inge‘nte kippen in het economisch verkeer komen een grote macroeconomische slag kan opleveren. De export wordt dan totaal opgeschort.

Vreemd, want er zijn wel meer dingen die in het algemeen belang niet mogen, en daarom beboet of strafbaar gesteld worden. Maar in dit geval werd deze optie uit macroeconomische motieven afgeschoten.

Tenslotte zou de hobby-kip verplicht binnengehouden kunnen worden. Dan is verspreiding van de vogelpest erg moeilijk. Deze oplossing, die het ministerie tot voorkort in de vogelpestgebieden toepaste, is nu ook afgeschreven.

Het is onvoorstelbaar dat we Š gezien de alternatieven Š akkoord gaan met het ruimen van het hobby-dier.


Reacties op columns zijn van harte welkom op column@joerioudshoorn.nl.