Patent afschaffen

door Joeri Oudshoorn, laatst gewijzigd op 29 september 2003

Wat kan er anders?
Kennis moet vrij beschikbaar komen voor iedereen. Het beschermen van kennis, zodat het niet door anderen wordt gebruikt, moet worden afgeschaft.

Waarom?
Op dit moment wordt kennis in de eerste plaats als een economisch goed gezien. Ik zie kennis als een gemeenschappelijk goed, dat beschikbaar moet zijn voor de gemeenschap. Als we weten hoe iets in elkaar zit, hoe iets moet, wat iets is, dan moeten we dat allemaal te weten kunnen komen, en we moeten allemaal wat met die kennis kunnen doen. Geld daarvoor vragen moet niet, omdat daardoor het gebruik van kennis niet optimaal wordt gebruikt.
Patenten kunnen geld opleveren, en zo wordt kennis handelswaar. Dat ik daartegen ben, betekent niet dat ik niet begrijp wat de achterliggende gedachte is. Handelswaar heeft economische waarde, waardoor het interessant wordt om in kennis (of eigenlijk het ontwikkelen van patenten) te investeren. Op die manier wordt de productie van kennis gestimuleerd.
Maar de productie van kennis kunnen we ook op een andere manier stimuleren. Vragen waarop we graag antwoord willen, medicijnen die we zouden willen hebben, kunnen ook via het bekostigen van onderzoek gefinancierd worden. Dan betaal je vooraf voor een onzeker resultaat. Nu betaal je echter ook voor kennis die in het verleden is opgedaan en nu blijft ook het resultaat van het opnieuw investeren van jouw bijdrage aan nieuw onderzoek onzeker. Bovendien wordt in het voorgestelde systeem voorkomen dat een patent op nuttige maar relatief weinig onderzoek vereisende kennis de gemeenschap veel geld kost, en kan de maatschappij invloed uitoefenen op de researchinspanningen.
Groot nadeel van de omschakeling van het oude naar het nieuwe systeem is dat de kosten voor kennis in het nieuwe systeem vooraf betaald moeten worden, terwijl de kosten voor kennis in het oude systeem achteraf betaald worden. Aan de andere kant blijft de investering in kennis (research) gelijk, alleen de economische waarde van kennis wordt afgebouwd.
Met het afbouwen van de economische waarde bedoel ik niet de waarde die met die kennis kan worden verkregen. Die blijft natuurlijk. Ik bedoel de waarde die je moet neerleggen om van die kennis gebruik te maken. Kennis is vrij te kopieren, en als je kennis weggeeft is dat als een stukje waardering geven. Je verliest niets als je het weggeeft.
Dan blijft nog wel staan dat kennis dus openbaar moet zijn. Patent dwingt kennis openbaar te maken. We moeten wel regelgeving hebben die daarvoor blijft zorgen. Misschien een wet 'openbaarheid van kennis', vergelijkbaar met de openbaarheid die voor de overheid geldt.

Eerdere discussie
Patenten op Aids-medicijnen zijn een belemmering voor de behandeling van pati‘nten in de derde wereld. Zij kunnen het medicijn goedkoop namaken, maar dat mag niet.


Ik ga graag in discussie over dit idee. Waarom is het goed of slecht? Wat zijn de gevolgen? Welke onvoorziene consequenties kan dit idee op andere tereinen hebben? Kan dit in Nederland geregeld worden, in Europa, of alleen op wereldschaal?

Reacties zijn welkom op politiek@joerioudshoorn.nl. Misschien breng je me op andere gedachten of heb je argumenten die hier niet mogen missen.